Trong quản lý dự án đầu tư xây dựng hiện đại, việc thực hiện thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu đóng vai trò là “chốt chặn” pháp lý quan trọng nhất để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả kinh tế. Đây không chỉ là thủ tục hành chính bắt buộc mà còn là quá trình soát xét chuyên sâu các căn cứ pháp lý, cách phân chia gói thầu và phương thức lựa chọn nhà thầu nhằm tối ưu hóa nguồn vốn của chủ đầu tư.
Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động thẩm định năm 2026
Bước sang năm 2026, các hoạt động đấu thầu và quản lý dự án tại Việt Nam được vận hành dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã được kiện toàn. Cụ thể, hoạt động thẩm định báo cáo kế hoạch lựa chọn nhà thầu phải tuân thủ nghiêm ngặt các văn bản sau:
- Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15: Văn bản pháp lý cao nhất quy định về nguyên tắc, trách nhiệm của các bên trong quá trình lựa chọn nhà thầu.
- Nghị định số 24/2024/NĐ-CP: Hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Đấu thầu, trong đó Điều 128 quy định cụ thể về quy trình và nội dung thẩm định.
- Thông tư số 06/2024/TT-BKHĐT: Cung cấp các biểu mẫu báo cáo thẩm định, tờ trình phê duyệt chuẩn hóa cho hoạt động đấu thầu qua mạng và truyền thống.
Việc nắm vững các căn cứ này giúp đơn vị thẩm định tránh được các rủi ro pháp lý khi đối mặt với các đợt thanh tra, kiểm tra về đầu tư công và quản lý tài chính doanh nghiệp.
Thành phần hồ sơ trình thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu
Căn cứ theo Khoản 1 Điều 128 Nghị định 24/2024/NĐ-CP, chủ đầu tư hoặc đơn vị chuẩn bị dự án phải thiết lập bộ hồ sơ đầy đủ để cơ quan thẩm định có đủ cơ sở đánh giá. Một bộ hồ sơ chuẩn chỉnh năm 2026 bao gồm:
- Tờ trình đề nghị phê duyệt: Đây là văn bản pháp lý thể hiện ý chí của chủ đầu tư, nêu rõ lý do, phạm vi và mục tiêu của các gói thầu.
- Dự thảo kế hoạch lựa chọn nhà thầu: Bản kế hoạch chi tiết bao gồm tên gói thầu, giá gói thầu, nguồn vốn, hình thức và phương thức lựa chọn, thời gian bắt đầu, loại hợp đồng và thời gian thực hiện.
- Tài liệu căn cứ lập kế hoạch: Bao gồm quyết định phê duyệt dự án, dự toán thiết kế (nếu có), các văn bản phê duyệt về nguồn vốn và các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.
- Các tài liệu khác: Biên bản thỏa thuận với nhà tài trợ (đối với vốn ODA), các văn bản pháp lý về giải phóng mặt bằng hoặc các điều kiện tiên quyết khác để triển khai gói thầu.
Kinh nghiệm thực tế từ các chuyên gia tại HCPC cho thấy, thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu thường bị chậm trễ do chủ đầu tư thiếu các tài liệu chứng minh nguồn vốn hoặc dự toán gói thầu vượt giá trị phê duyệt chung của dự án.
Nội dung chi tiết trong quá trình thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu
Theo quy định hiện hành, đơn vị thẩm định không chỉ kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ mà phải đi sâu vào thẩm định tính logic, tính kinh tế và tính tuân thủ pháp luật.
1. Thẩm định căn cứ pháp lý
Việc thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu bắt đầu bằng việc rà soát sự phù hợp của các văn bản làm căn cứ. Đơn vị thẩm định phải làm rõ: Dự án đã có quyết định đầu tư chưa? Nguồn vốn đã được bố trí đúng niên độ ngân sách năm 2026 hay chưa? Đối với các gói thầu thực hiện trước khi ký kết hiệp định định vay (đối với vốn ODA), việc thẩm định phải tuân theo Điều 42 Luật Đấu thầu 2023.
2. Thẩm định việc phân chia gói thầu
Đây là nội dung trọng yếu và thường phát sinh sai sót. Đơn vị thẩm định cần xem xét:
- Tính đồng bộ: Các phần công việc có được chia quá nhỏ dẫn đến lãng phí thời gian quản lý hay không?
- Tính kỹ thuật: Việc gộp các phần việc không cùng tính chất kỹ thuật vào một gói thầu có làm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu chuyên sâu hay không?
- Quy mô: Quy mô gói thầu có phù hợp với tính chất của dự án và năng lực phổ biến của các nhà thầu trên thị trường hiện nay.
3. Thẩm định các nội dung chi tiết của kế hoạch
Quá trình thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu phải đánh giá từng yếu tố cấu thành gói thầu:
- Giá gói thầu: Có được tính đúng, tính đủ theo định mức xây dựng 2026 và giá thị trường tại thời điểm lập hay không?
- Hình thức lựa chọn: Tại sao áp dụng chỉ định thầu mà không đấu thầu rộng rãi? Các điều kiện để áp dụng các hình thức đặc thù có đủ sức thuyết phục pháp lý?
- Loại hợp đồng: Việc lựa chọn hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định hay đơn giá điều chỉnh có thực sự bảo vệ quyền lợi của chủ đầu tư và phù hợp với tính chất rủi ro của gói thầu?
thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu Thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu là quy trình bắt buộc trong quản trị dự án xây dựng (Hình minh họa)
Cấu trúc báo cáo thẩm định theo mẫu mới nhất
Báo cáo kết quả thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu là sản phẩm cuối cùng của đơn vị thẩm định để trình người có thẩm quyền phê duyệt. Theo Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT (Mẫu số 2B), báo cáo phải đầy đủ các phần sau:
- Thông tin cơ bản: Tóm tắt tên dự án, tổng mức đầu tư và quá trình hình thành hồ sơ trình.
- Kết quả thẩm định: Đưa ra các nhận xét định tính và định lượng về tính hợp pháp của hồ sơ.
- Ý kiến kiến nghị: Đây là phần quan trọng nhất. Đơn vị thẩm định phải khẳng định hồ sơ đủ điều kiện phê duyệt hay cần chỉnh sửa. Nếu có nội dung không thống nhất với chủ đầu tư, phải nêu rõ lý do và đề xuất phương án xử lý cho người có thẩm quyền.
- Danh mục tài liệu kèm theo: Chứng minh tính minh bạch của quá trình kiểm soát.
Những lưu ý thực tế khi thực hiện thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu
Trong bối cảnh pháp lý năm 2026, việc thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu đòi hỏi đơn vị thực hiện phải có kỹ năng phân tích rủi ro.
- Về thời gian: Thời gian thẩm định tối đa thường là 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Tuy nhiên, nếu hồ sơ có nhiều lỗi sai về đơn giá hoặc phân chia gói thầu không hợp lý, tổng thời gian có thể kéo dài do quá trình giải trình.
- Về tính độc lập: Đơn vị thẩm định phải độc lập với đơn vị lập kế hoạch. Việc “vừa đá bóng vừa thổi còi” là hành vi bị nghiêm cấm và sẽ bị xử phạt nặng khi thanh tra.
- Về đấu thầu mạng: Hầu hết các kế hoạch năm 2026 đều phải được thực hiện qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc thẩm định phải bám sát các tính năng kỹ thuật của hệ thống để đảm bảo khi đăng tải không phát sinh lỗi kỹ thuật.
Chế tài xử phạt khi vi phạm quy định thẩm định
Tại Việt Nam, các sai phạm trong công tác thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu được xử lý nghiêm khắc theo Nghị định 122/2021/NĐ-CP. Cụ thể, tại Điểm a Khoản 1 Điều 32 quy định:
“Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi: Không thực hiện hoặc thực hiện không đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu.”
Ngoài việc phạt tiền, các cá nhân tham gia vào hội đồng thẩm định có thể bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 01 đến 05 năm tùy theo mức độ vi phạm và hậu quả gây ra cho ngân sách nhà nước hoặc dự án.
Trách nhiệm của đơn vị thẩm định chuyên nghiệp
Để đảm bảo kết quả thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu đạt chất lượng cao nhất, đơn vị thực hiện cần:
- Cập nhật liên tục các văn bản hướng dẫn của Bộ Xây dựng và Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
- Có đội ngũ tư vấn có chứng chỉ hành nghề đấu thầu còn hiệu lực.
- Thực hiện đối soát kỹ lưỡng giữa dự toán gói thầu và tổng mức đầu tư đã được phê duyệt.
Mọi quy định về thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu nêu trên đều nhằm mục đích cuối cùng là tìm được nhà thầu đủ năng lực, kinh nghiệm với giá thành cạnh tranh nhất, đảm bảo tính bền vững cho mọi công trình xây dựng.
Lưu ý: Nội dung trên mang tính chất tham khảo chuyên môn pháp lý xây dựng. Để áp dụng cho từng dự án cụ thể, quý đơn vị cần tham chiếu văn bản gốc tại thời điểm thực hiện hoặc liên hệ cơ quan quản lý đầu tư/xây dựng tại địa phương để có hướng dẫn chi tiết theo đặc thù dự án.
Last Updated on 02/03/2026 by Tuấn Trình

Mình là Tuấn Trình nhân viên tại Công ty Cổ phần Bao bì Xi măng Hải Phòng với 7 năm kinh nghiệm. Rất vui vì có thể hỗ trợ bạn.
