Quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng mới nhất 2026

Trong bối cảnh chuyển đổi số ngành xây dựng, việc nắm vững quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng là yêu cầu bắt buộc đối với mọi chủ đầu tư và đơn vị thi công. Năm 2026, các tiêu chuẩn về tính minh bạch, tệp tin dữ liệu và quy trình xét thầu đã được siết chặt dựa trên nền tảng Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT và Luật Đấu thầu 2023. Bài viết này phân tích chuyên sâu các khía cạnh pháp lý và kỹ thuật thực tế để đảm bảo hồ sơ của bạn luôn đúng quy chuẩn.

1. Hệ thống khung pháp lý hiện hành về đấu thầu qua mạng

Để triển khai một gói thầu xây lắp hoặc tư vấn đúng luật, các bên tham gia cần căn cứ trực tiếp vào các văn bản pháp quy cốt lõi. Quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng hiện nay không chỉ dừng lại ở các bước thao tác trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia mà còn liên đới chặt chẽ đến trách nhiệm dân sự và hình sự của các bên liên quan.

Các nguồn luật căn cứ:

• Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15: Văn bản pháp lý cao nhất điều chỉnh mọi hoạt động mua sắm công.
• Nghị định số 24/2024/NĐ-CP: Hướng dẫn chi tiết việc thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
• Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT: Quy định chi tiết về việc cung cấp, đăng tải thông tin và lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Việc áp dụng đồng bộ các quy định này giúp tối ưu hóa chi phí vận hành cho doanh nghiệp, đồng thời loại bỏ các rào cản địa lý trong đấu thầu xây dựng tại Việt Nam vào năm 2026.

2. Tiêu chuẩn kỹ thuật đối với tệp tin (file) đính kèm trên Hệ thống

Một trong những lỗi phổ biến nhất khiến nhà thầu bị loại ngay từ “vòng gửi xe” là do sai định dạng tệp tin. Theo quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng tại Điều 5 Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT, tính toàn vẹn và khả năng truy cập của dữ liệu là yếu tố tiên quyết.

2.1. Định dạng tệp tin được chấp nhận

Tất cả các tệp tin đăng tải phải đảm bảo:

• Phần mềm thông dụng: Có thể mở được bằng MS Office (Word, Excel), Open Office, hoặc các phần mềm đọc PDF phổ biến. Đối với các bản vẽ kỹ thuật trong xây dựng, hệ thống chấp nhận định dạng AutoCAD hoặc Photoshop.
• Bảng mã: Bắt buộc sử dụng phông chữ thuộc bảng mã Unicode để tránh lỗi hiển thị ký tự trên các trình duyệt khác nhau.
• Tệp nén: Chỉ sử dụng các phần mềm giải nén thông dụng như ZIP (tích hợp sẵn trên Windows), Rar hoặc 7Zip. Sau khi giải nén, các tệp con vẫn phải tuân thủ định dạng văn bản nêu trên.

2.2. Xử lý sự cố lỗi tệp tin

Đây là điểm cực kỳ quan trọng trong quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng mà bên mời thầu và nhà thầu cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi pháp lý:

• Đối với Bên mời thầu: Nếu file hồ sơ mời thầu (E-HSMT), hồ sơ mời quan tâm không thể mở hoặc đọc được, Bên mời thầu có trách nhiệm phải đăng tải và phát hành lại toàn bộ hồ sơ đó. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng, không gây khó khăn cho các nhà thầu muốn tiếp cận dự án.
• Đối với Nhà thầu: Nếu các file trong hồ sơ dự thầu (E-HSDT) bị lỗi, nhiễm virus hoặc cài mật khẩu dẫn đến không thể mở được, các file này sẽ bị coi là không hợp lệ và không được xem xét, đánh giá.

3. Quy trình mở thầu trực tuyến theo phương thức mới

Năm 2026, tính thời điểm là yếu tố sống còn. Quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng yêu cầu sự khắt khe về thời gian để ngăn chặn việc can thiệp vào kết quả dự thầu.

Theo Điều 28 Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT, quy trình mở thầu được phân loại cụ thể:

3.1. Phương thức Một giai đoạn một túi hồ sơ

Bên mời thầu phải thực hiện việc mở thầu và công khai biên bản mở thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn không quá 02 giờ kể từ thời điểm đóng thầu. Sự chậm trễ này nếu không có lý do khách quan có thể dẫn đến việc bị thanh tra về tính minh bạch của gói thầu.

3.2. Phương thức Một giai đoạn hai túi hồ sơ

Đây là phương thức phổ biến trong các gói thầu xây lắp phức tạp đòi hỏi năng lực kỹ thuật cao. Quy trình thực hiện như sau:

1. Mở E-HSĐXKT: Biên bản mở hồ sơ đề xuất kỹ thuật phải được công khai trong vòng 02 giờ sau khi đóng thầu.
2. Phê duyệt danh sách đáp ứng kỹ thuật: Sau khi có kết quả đánh giá kỹ thuật, quyết định phê duyệt và bản scan văn bản này phải được đăng tải lên hệ thống.
3. Mở E-HSĐXTC: Hệ thống sẽ tự động gửi thông báo đến các nhà thầu vượt qua bước kỹ thuật. Sau đó, bên mời thầu mới tiến hành mở hồ sơ đề xuất tài chính và công khai biên bản mở thầu tương ứng.

dau thauLựa chọn nhà thầu qua mạng theo Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT (Hình minh họa)

4. Cơ chế đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT) tự động và thủ công

Quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng đã cải tiến đáng kể bước đánh giá để giảm thiểu can thiệp chủ quan từ con người thông qua hai quy trình cụ thể tại Điều 29 Thông tư 22.

4.1. Quy trình 01: Đánh giá tuần tự

Áp dụng cho mọi loại gói thầu, bao gồm các bước:

1. Đánh giá tính hợp lệ của E-HSDT.
2. Đánh giá năng lực và kinh nghiệm (thường căn cứ trên các hợp đồng tương tự).
3. Đánh giá kỹ thuật.
4. Đánh giá tài chính.

Lưu ý từ kinh nghiệm thực hiện: Đối với các gói thầu mua sắm tập trung, các chỉ số về doanh thu bình quân và bảo đảm dự thầu sẽ được hệ thống hỗ trợ đối chiếu với dữ liệu thuế giúp tăng độ chính xác tuyệt đối.

4.2. Quy trình 02: Ưu tiên giá thấp nhất

Quy trình này áp dụng cho các gói mua sắm hàng hóa hoặc dịch vụ phi tư vấn đơn giản. Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia sẽ tự động xếp hạng nhà thầu dựa trên mức giá thấp nhất sau khi tính toán các khoản giảm giá (nếu có). Điểm đặc biệt là bên mời thầu chỉ tiến hành đánh giá hồ sơ của nhà thầu xếp hạng thứ nhất. Nếu nhà thầu này không đạt mới chuyển sang nhà thầu tiếp theo, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian cho tổ chuyên gia.

5. Trách nhiệm pháp lý của Bên mời thầu trên môi trường số

Trong quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng, Bên mời thầu đóng vai trò là “người gác cổng” cho tính công bằng của dự án. Trách nhiệm của họ được quy định tại Điều 23 Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT:

• Tính thống nhất: Tài liệu đăng tải trên Hệ thống phải khớp hoàn toàn với bản giấy đã được phê duyệt. Trong trường hợp có sự sai lệch, tài liệu trên Hệ thống là cơ sở pháp lý cao nhất để thực hiện và giải quyết tranh chấp.
• Bảo mật tài khoản: Bên mời thầu chịu trách nhiệm toàn bộ về việc quản lý chữ ký số (chứng thư số) và phân quyền cho các tài khoản nghiệp vụ. Việc để lộ mật khẩu hoặc sử dụng sai mục đích chữ ký số sẽ bị xử lý theo quy định về an ninh mạng và pháp luật đấu thầu.
• Theo dõi hệ thống: Phải thường xuyên cập nhật thông tin phản hồi từ Hệ thống và phản hồi kịp thời các thắc mắc (làm rõ hồ sơ) của nhà thầu theo đúng thời gian quy định.

lá»±a chá»n nhà thầu qua mạngLựa chọn nhà thầu qua mạng (Hình minh họa)

6. Những lưu ý “sống còn” cho nhà thầu xây dựng năm 2026

Dưới góc độ chuyên môn thực tế, việc tuân thủ quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng đòi hỏi sự cẩn trọng hơn nhiều so với đấu thầu truyền thống. Dưới đây là checklist dành cho các kỹ sư và chuyên viên đấu thầu:

1. Kiểm tra hiệu lực chứng thư số: Đảm bảo chứng thư số của doanh nghiệp còn hạn và tương thích với trình duyệt yêu cầu (thường là Chrome hoặc Edge có cài đặt plugin chuyên dụng).
2. Chuẩn bị hồ sơ năng lực sớm: Do hệ thống lưu trữ dữ liệu năng lực (kinh nghiệm thực hiện hợp đồng, nhân sự, máy móc), việc cập nhật thường xuyên các thông tin này lên “Hồ sơ năng lực nhà thầu” trên hệ thống sẽ giúp việc nộp hồ sơ dự thầu nhanh chóng, tránh quá tải server giờ chót.
3. Bảo lãnh dự thầu điện tử: Khuyến khích sử dụng bảo lãnh qua kết nối trực tuyến giữa Ngân hàng và Hệ thống. Đây là hình thức an toàn nhất, tránh sai sót về số liệu và thời gian hiệu lực.
4. Cảnh giác với lỗi mạng: Tuyệt đối không để đến 30 phút cuối cùng mới bắt đầu tải hồ sơ. Các gói thầu xây lắp có dung lượng file bản vẽ rất lớn, có thể gây gián đoạn đường truyền dẫn đến trượt thầu đáng tiếc.

7. Giải đáp thắc mắc thường gặp về đấu thầu qua mạng

Hỏi: Nếu Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia gặp sự cố vào thời điểm đóng thầu thì xử lý thế nào?
Trả lời: Theo quy định, nếu hệ thống gặp sự cố kỹ thuật lớn được cơ quan vận hành xác nhận, thời điểm đóng thầu sẽ được tự động lùi lại hoặc có thông báo hướng dẫn cụ thể từ Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia. Nhà thầu cần chụp ảnh màn hình hoặc quay video lỗi để làm bằng chứng khiếu nại nếu cần.

Hỏi: Có được sửa đổi hồ sơ sau khi đã nộp trên hệ thống không?
Trả lời: Nhà thầu có quyền rút hồ sơ hoặc thay thế hồ sơ bằng một bản mới nhưng phải thực hiện trước thời điểm đóng thầu. Một khi đã qua giờ đóng thầu, mọi thao tác thay đổi đều không được hệ thống ghi nhận.

Hỏi: Hồ sơ scan có cần công chứng không?
Trả lời: Theo quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng, các bản scan từ bản gốc được chấp nhận. Tuy nhiên, nhà thầu phải cam kết tính chính xác. Nếu phát hiện gian lận (hồ sơ giả), nhà thầu sẽ bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 3-5 năm tùy mức độ vi phạm.

Việc thấu hiểu tường tận quy định về lựa chọn nhà thầu qua mạng không chỉ giúp các doanh nghiệp xây dựng tuân thủ pháp luật mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh minh bạch. Trong kỷ nguyên số hóa năm 2026, sự chính xác trong từng bit dữ liệu chính là chìa khóa để trúng các gói thầu giá trị lớn.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và các kịch bản thực tế phổ biến. Mọi quyết định đấu thầu cụ thể, quý đơn vị cần tham khảo trực tiếp các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương hoặc các chuyên gia pháp lý để đảm bảo hồ sơ phù hợp với đặc thù riêng biệt của từng dự án.

---

HCPC (Công ty Cổ phần Bao bì Xi măng Hải Phòng) cam kết đồng hành cùng cộng đồng xây dựng trong việc cung cấp các thông tin pháp lý chính xác và các giải pháp bao bì tiêu chuẩn cao cho các công trình trọng điểm toàn quốc.

Last Updated on 02/03/2026 by Tuấn Trình